Ciekawostki
Biblia jest jednym z najważniejszych tekstów religijnych na świecie i jest ciekawostek związanych z jej historią, treścią i wpływem. Oto kilka z nich:
W 1999 Katolicka Agencja Informacyjna przeprowadziła wśród katolickich biblistów polskich ankietę, mającą ocenić polskie przekłady Biblii. Oceniano staranność, jasność, użyteczność, piękno języka, wierność przekładu. Jako najlepszy literacko przekład Pisma Świętego wybrano Biblię Jakuba Wujka.
Różnorodność autorów i gatunków: Biblia składa się z 66 różnych ksiąg, napisanych przez różnych autorów na przestrzeni wielu wieków. Zawiera różnorodne gatunki literackie, takie jak poezja, proza, kroniki historyczne, listy i apokaliptyczne wizje.
Języki oryginalne: Stary Testament był głównie napisany w hebrajskim, chociaż niektóre fragmenty są w aramejskim. Nowy Testament został napisany w grece.
Najmniejsza i najdłuższa księga: Najkrótsza księga w Biblii to 3 List Jana, składający się z zaledwie 1 rozdziału. Najdłuższa księga to Księga Psalmów, mająca 150 rozdziałów.
Najpopularniejsze cytaty: Wiele cytatów biblijnych jest szeroko znanych nawet poza kręgiem religijnym, takie jak "Oko za oko, ząb za ząb" czy "Miłuj bliźniego swego jak siebie samego".
Różnice między wersjami: Istnieje wiele różnych wersji Biblii, które mogą się różnić słowami, zdaniem czy nawet treścią niektórych fragmentów. Te różnice wynikają często z różnych manuskryptów źródłowych i wyborów tłumaczy.
Wpływ na kulturę: Biblia wywarła ogromny wpływ na literaturę, sztukę, muzykę i kulturę na całym świecie. Wiele motywów, postaci i wydarzeń biblijnych jest nadal obecnych w współczesnej twórczości.
Znaczenie religijne: Dla judaizmu i chrześcijaństwa Biblia jest świętym tekstem, zawierającym nauki, historie i przekazy wiary. Jest fundamentem tych dwóch wielkich religii monoteistycznych.
Archeologia biblijna: Wiele miejsc i wydarzeń opisanych w Biblii jest badanych przez archeologów. Odkrycia te mogą potwierdzać pewne aspekty biblijnych historii i kultury.
Ile ksiąg ma Biblia? To zależy od tradycji.
Często powtarza się „66 ksiąg”, ale to dotyczy głównie kanonu protestanckiego. Biblia katolicka ma 73 księgi, bo zawiera też tzw. księgi deuterokanoniczne (np. Tobiasza, Judyty, Mądrości, Syracydesa, 1–2 Machabejską).
Rozdziały i wersety to nie „oryginalny format”.
Pierwotne rękopisy nie miały współczesnych numerów rozdziałów i wersetów. Dzisiejszy podział na rozdziały wiąże się m.in. ze średniowieczem (XIII w.), a standaryzacja numerowanych wersetów w NT przyszła później (XVI w.). To po prostu wygodna „nawigacja”, a nie część natchnionego tekstu.
Biblia Gutenberga – druk, który zmienił świat.
W połowie XV wieku Biblia stała się jedną z pierwszych wielkich książek wydrukowanych w Europie przy użyciu ruchomej metalowej czcionki (tzw. Biblia Gutenberga). To był przełom, który uruchomił masowe rozpowszechnianie książek.
Zwoje znad Morza Martwego: „skok wstecz” o ponad 1000 lat.
Wśród zwojów z Qumran jest m.in. Wielki Zwój Izajasza (1QIsaᵃ) – jedna z najstarszych prawie kompletnych kopii tej księgi, datowana około II w. p.n.e. i mniej więcej 1000 lat starsza niż najstarsze wcześniej znane hebrajskie rękopisy Izajasza.
Biblia to rekordzistka tłumaczeń (i to wciąż rośnie).
Na świecie żyje 7 396 języków, a dostęp do przynajmniej fragmentu Biblii ma już kilka tysięcy z nich. Według danych z 1 sierpnia 2025: pełna Biblia jest dostępna w 776 językach, Nowy Testament w 1 798, a same fragmenty w 1 433. Nadal są też języki, gdzie tłumaczenia jeszcze nie ruszyły.
Septuaginta (LXX) – starożytna „Biblia po grecku”.
Jednym z najważniejszych przekładów starożytności jest Septuaginta – najstarsze zachowane tłumaczenie hebrajskich Pism na grekę, tworzone dla Żydów diaspory (m.in. w Egipcie) już w III w. p.n.e.
Psalm 119 to literacki popis.
To nie tylko najdłuższy psalm (176 wersetów), ale też akrostych: 22 strofy odpowiadają 22 literom alfabetu hebrajskiego, a każda strofa ma 8 wersetów zaczynających się tą samą literą.
Księga Estery – bez wprost wymienionego Boga.
Ciekawostka literacko-teologiczna: w hebrajskim tekście Księgi Estery (podobnie jak w Pieśni nad Pieśniami) nie ma bezpośredniego wspomnienia Boga – a mimo to cała opowieść jest czytana jako historia działania „w tle”.